Kategori arşivi: Nasıl Yakalanır

Balık Oltaya Vurduğunda Nasıl Davranılmalı ?



Avcı Dostlarım

Bu soru youtube kanalı üzerinden Üzeyir dostumuzun sorduğu bir soru aslında. Konuyu anlatmak için biraz detaylandırmak gerektiğinden burada paylaşmak istiyorum.

Herşeyden önce şunu belirtmek isterimki yazacağım şeyler çok dikkat gerektiren şeyler değil ve kesinlikle böyle yapılmalı denemez ancak bilgi sahibi olmak isteyen arkadaşlarımız tecrübe kazandıkça zaten bedensel olarak davranışlar zamanla adapte olacağı için bir çeşit ” klasikleşmiş bilgi ” olarak düşünülebilir.

Önemli : Aşağıda bulunan bilgiler av esnasında misinanın boşluğu, ister sahte ister organik yem olsun yemi kullanma şekliniz, kamış ve makaranızın ava olan uyumu ve tecrübeniz ile doğrudan alakalıdır.

Balık oltaya ilk vurduğunda nasıl davranacağınız alsında avlandığınız yer, avlamak istediğiniz balık ve balığı avlanma tekniğiniz ile alakalıdır. Madde madde izah edelim :

Akış hızı olan ama çok derin olmayan bir suda yemli oltayla veya sahteyle avlanıyorum ve avladığım balığın çene yapısı sert ( Alabalık, Şabot, Yayın Balığı, Turna )  ?

Oltanız zaten suyun akışına doğru uzanıyor ve yem muhtemelen orta suda. Oltanızı suya paralel olacak şekilde sert bir biçimde yemi çalın ve oltanızı balık yorulana kadar kaldırmayın. Oltanızı havada dik şekilde tutmanız zaten yüzeye yakın olan balığın sıçarayarak oltadan kurtulmasına veya oltanızın kompasına sebep olabilir.

Balık yakınlaştığındaysa oltanızı yukarı kaldırarak kontrolün sizde olmasını sağlayın.

Neredeyse durgun ve derin bir suda ( 1 metreden fazla, deniz, göl veya dere ) yemli oltayla avlanıyorum ve avladığım balığın çene yapısı çok sert değil ( Sazan, Kefal, Kızılkanat, Çapak, Çay Balığı )  ?

Oltanızı çok fazla yukarı kaldırmadan balığın ağzına iğneyi oturtacak bir hızda yukarı ve yana doğru, balığın gidiş yönünün tersine doğru yemi çalın. Örnek bir görüntüyü burayı tıklayarak izleyebilirsiniz.

Şayet çok hızlı bir haraket yaparsanız bu durumda muhtemelen iğne balığın ağzından kurtulabilir ve hatta av kazasına bile sebep olabilirsiniz.

Hızlı akmayan ama nispeten derin bir suda sahte ile avlanıyorum  ?

Oltanızı yukarı doğru kaldırarak iğneleri balığın ağzına oturtun. Çünkü sahteye saldıran balıkların bir çoğu panikle farklı bir yöne doğru haraket etmek isteyecektir. Bu panik esnasında doğru yönü tespit etmeniz zor olduğu için en doğrusu bu boşluğu oltayı yukarı kaldırarak almak ve iğnelerin balığın ağzına oturmasını sağlamaktır.

Bazı balıklar ilk vuruşta panikle sağa sola haraket etmek yerine olduğu yerde kendilerini savurmayı tercih eder. Bu durumda oltanızı kaldırdıktan sonra misinanın ve kamışın tansiyonuna göre kalamanızı ayarlamayı unutmayın.

Ayrıca çok haraketli balıkların su üzerinde sıçrama ihtimallerine karşı bazı durumlarda oltanızı suya paralel şekilde tutarak balığı yormanız gerekebilir.

Denizde avlanıyorum ve su üstü sahte kullanıyorum ?

Su üstü sahte kullanırken büyük oranda olta yukarıda tutulur. Amaç sahtenin gerektiği şekilde haraket etmesi ve su üstüne kalabilmesidir. Ayrıca dik şekilde çekilen oltanın yine dik şekilde çırpılması için misina boşluğunun yarattığı dezavantajdan dolayı bir miktar sarılması gerekir ki bu zaman kaybıdır.

Böyle durumlarda balığın sahteyi ağzına aldığını hissettiğiniz anda yine suya paralel şekilde balığın saldırma yönünün tersine oltanızı sertçe vurun ve iğnelerin oturtun. Diğer türlü iğne balığın ağzına oturmadan sahteyi ağzından çıkarma ihtimaliniz çok büyük ve sahte sapanla fırlatılmış gibi geri gelebilir.

Önemli olan tek iğne bile olsa sahteyi balığa takabilmek. Daha sonrasında balığın paniği sayesinde diğer iğnelerde takılabilir. Balığı yorarkense oltanızı hem suya paralel hemde dik şekilde kullanabilirsiniz. Ama bunu yaparken misina boşluğuna çok dikkat etmelisiniz.

Denizde avlanıyorum ve dipten gelen sahte kullanıyorum ?

Yine oltanızı yukarı doğru dik pozisyonda çarpmanız gerekiyor. Çünkü balığın yönünü bilmemekle birlikte misina boşluğundan ötürü mesafe avantajına ihtiyacınız var. Ayrıca sahteyi çekerken oltayı zaten aşağı doğru tutuyordunuz ve mesafe avantajınızı kaybettiniz, bunu unutmayın.

Özetle görüldüğü üzere kriterler basitçe balığın fiziksel yapısı, davranışları, suyun hızı, sizin oltayı kullanma şekliniz ve kullandığınız avlanma yöntemi. Yazıyı okuduğunuzda kafanız karışabilir ancak mantık oltaya vuran balığı kaçırmamak üzerine kurulu olduğu için siz daha çok ” içgüdülerinize ” güvenin. Çünkü balık avı rastgele üzerine kurulu nasip ve kısmet işidir. İsterseniz profösör olun isterseniz doçent önemli olan doğru zamanda doğru haraketi yapmaktan geçer.

Misinanız gergin ve sağlam olsun.

Rastgele.



Kalkan Balığı Nasıl Yakalanır



Görünüşü itibariyle ilk bakışta ürkütücü gibi görünen ancak aslında diğer bir çok deniz canlısı gibi insan doğasına zararsız bir balık türü olan kalkan hem ticari değeri hemde lezzetinden ötürü avı en çok tercih edilen ve bir o kadarda zor balıklardan biridir. Boy limiti 40 cm olmakla birlikte size bu limiti 10 cm daha arttırmanızı tavsiye ederim. Çünkü kalkan balığıda diğer bir çok tür gibi kirlilik ile yasak ve kaçak avlanmadan ötürü yokolma tehlikesiyle karşı karşıyadır.

Kimi şehir efsanelerine bakıldığında kendisine yaratıcı tarafından ceza olarak bu tür bir vücut şekli verildiği anlatılsada aslında yumurtadan çıkıp belli bir olgunluğa erişene kadar diğer balık türleriyle aynı görünüş ve vücut formuna sahiptir. Ayrıca aynı efsanenin dil, pisi vb. balıklar düşünülmeden direkt olarak kalkan balığına atfedilmeside biraz garip tabi.

 Kalkan Nasıl Yakalanır

Özellikle sonbahar dönemlerinde karadeniz kıyılarında avlayabileceğiniz kalkan balığı yine kış ve ilkbahar zamanlarında aynı bölgede ve daha çok marmara ve ege kıyılarında da avlanabilmektedir. Göçebe bir balık olmadığı için sadece yumurtlama zamanlarında kıyıya yaklaşmayı tercih eder. Bu zaman dilimi içerisinde de gerek ağcılık gerekse oltacılık yoluyla avlanılabilir. Ayrıca kalkanın boyu 1 metreye, ağırlığıysa 5-10 kg arasına ulaşabilir. Benim şimdiye kadar rastladığım en büyük balık 80 cm çapında ve 7 kilo ağırlığındaydı ve yalıköyde tutulmuştu.

Kalkan kadife dişlere sahip olan ve genelde dipten beslenen bir balıktır. Avları arasında canlı balıktan deniz yumuşakçalarına kadar bir çok canlı bulunmaktadır. Kimi zaman kumların altına pusuda avını beklerken özellikle fırtınalı günlerde kıyıya yakın yerlerdeki deniz tabanının ayaklanması sebebiyle ortaya çıkan canlı ve leşlerle beslenir. Pusu anında yassı vücudunun üst kısmına ilişik olarak gelişmiş olan gözlerinin avantajlarını sonuna kadar kullanır. Yapı itibariyle hantal gibi görünsede çok hızlı ve güçlü bir avcıdır. Akın zamanlarında boğazda çapari ve uzun oltalara saldırdığıda olmaktadır.

Eti lezzetlidir ancak bazı fanatikleri tarafından özellikle tercih edilen bir balıktır. Özellikle kolestrol sorunu yaşayanlar için ızgarada pişirilen hali eşsiz bir ziyafet gibidir. Tadı daha çok mezgiti andırır. Ancak kendi adıma bir lüfer veya hamsiden ve hatta istavritten lezzetli olduğunu düşünmüyorum.

Erkekleri dişilerinden ayıran en önemli özellik vücudunda bulunan sık aralıklı kıkırdak çıkıntılardır. Ayrıca yine iki cins arasında bariz boy ve kilo farkıda bulunmaktadır. Pisi balığıda kalkan balığına çok benzer ama kalkanın vücut formu pisiye göre daha yuvarlak ve daha kalındır. Ayrıca renk olarak kalkan daha koyu renklidir.

Diyelimki canınız bu balıktan çekti veya tadına bakmak istiyorsunuz. ” Kazıklanmadan ” nasıl satın alacaksınız. Öncelikle kalkan ve pisi arasındaki farkı iyice öğrenmeniz gerekiyor. Bu konuyu çözdüyseniz geriye kalkan balığının tezgahta seçilmesi kalıyor. Aman dikkat ! Kalkan balığını siz böyle birşeyi talep etmeden bölünmüş olarak satmaya çalışan satıcılardan uzak durun. Çünkü benimde şahit olduğum bazı olaylarda kalkan balığı adı altında vatoz ve pisi balığının poşetlere karıştırıldığını görmüşlüğüm vardır.

Hangi Yemler Kullanılır ?

Kalkan için en ideal yem balık parçalarıdır. Ayrıca kurt, sülünez ve hatta yerine göre diğer böceklerden de kullanabilirsiniz. Ancak karadenizde avlananlar için en mantıklı yem hamsi veya istavrit olacak. Yabancı ülkelerde kıyıya çok yaklaştığı zamanlarda kaşık arkasına bağlanmış olan bir parça balık etiyle at çek yaparak pusuya yatmış kalkanları avladıklarını izlemiştim. Buda aklınızda bulunsun.

Kullanılacak Olta

Kalkan için siyah veya beyaz 5-01 no arası iğnelerden yapılmış kösteklere sahip 0,30/0,40 misinadan hazırlanmış bir dip oltası yeterlidir. Küçük balıklar sıklıkla oltaya vuracağı için balığın iğneden kolay ayrılabilmesi için iğnenin büyük kullanılmasını tavsiye ediyorum. Ayrıca fırdöndünün olduğu kısma takılacak 35 gram ağırlığında bir kurşun yardımıyla olta dibe yatırılabilir veya olta atıldıktan sonra boşluğu sadece oltanın taşlığa girmesini engelleyecek kadar sararak dipte yatık vaziyette durması sağlanır. Kalkan nadiren orta suda avlandığı için yemlerin suda asılı durması avcılığınızın verimini düşürür ve hatta diğer canlıların yeminizle oynayarak bozmasına sebep olur.

Nerede Bulunur ?

Ülkemizde daha çok karadeniz kıyılarında bulunduğundan bahsetmiştim. Fakat tam bir noktadan bahsetmek gerekirse İstanbulda Yalıköy, Ormanlı, Karaburun, Beykoz ve diğer bir çok karadenize kıyı olan noktalarda bulunabilir. Avlanılacak bölgenin daha önce kalkan yakalanan bir bölge olup olmadığını mutlaka öğrenin. Yapı olarak az taşlı veya tamamen kumluk olan yerler ilk tercihiniz olmalıdır. Ancak yemlenmek için yaklaşan balık daha çok avların bol olduğu yerlere yaklaşacağı için istisnai durumlarda yosun ve kaya olan bölgelerde avlanmanızda gerekebilir.

Püf Noktaları ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

  • Küçük kalkanlar oltaya yakalandığında çok fazla kıpırdamazlar. Bu yüzden oltanızı arada denizden çıkararak kontrol edin.
  • Eğer ufak iğne kullanırsanız iğneyi çıkarırken oltanıza yakalanmış küçük balıklara iğneyi yuttukları için büyük zararlar verebilir ve hatta ölümüne sebep olabilirsiniz. Bu yüzden şartlar ne olursa olsun yanınızda iğne çıkarıcı bulundurun.
  • Orta boy ve üzeri bir kalkan yakaladığınızda balığı yorar gibi kamışınızı aşağı yukarı yaparak makaranızı sarın. Hatta eğer dalga varsa balığı dipten yukarı aldıktan sonra kamışı hiç kullanmadan dalganın balığı suyun kenarına getirmesini sağlayın.  Direkt sardığınız takdirde poşetvari bir ağırlıkla karşılaşacak ve hatta oltanızın kopmasına sebep olacaksınız.
  • Kalkan balığını pişirmeden mutlaka fileto yapın. Derisi sert olan bu balık pişerken size sorun çıkarabilir.
  • Yem olarak balığın her yerini kullanabilirsiniz.