Kategori arşivi: Nasıl Yakalanır

Mezgit Nasıl Yakalanır

Ülkemizde özellikle karadeniz ve marmarada bulunan mezgit balığı sofralarda sevilen ancak pazarlara çok fazla gelmemesinden ötürü iyi bilinmeyen bir balık türüdür. Bazı pazarlarda fileto yapılmış sudak veya bakalyaronun mezgit adı altında satıldığına şahit olanlarınız vardır. Hatta bazıları abartıp tavuk balığı adı altında iri mezgit olduğunu iddia ederek satmaya çalışabilir. Dikkat etmeniz gereken konu mezgitin bakalyarodan farklı bir tür olduğudur.

Yazın yumurtlama zamanlarında iyice kıyıya yaklaşan mezgit balıkları daha çok kanal ağzı tabir edilen çamur ve birikintilerin bollaştığı alanlarda vakit geçirir ve yemlenir. Eti çok lezzetli ve hafif olan mezgit balığının yemesi güzel olsada temizliği ve yakalandıktan sonra muhafazası balığın nazik olmasından ötürü biraz zordur. Temizlenirken yayılan koku rahatsızlık versede piştikten sonra tadından ötürü en azından kendi adıma bu tür bir durumu sineye çekilir buluyorum.

Mezgit Balığı

Mezgit dişli bir balıktır ve hem yemlenerek hemde avlanarak hayatını idame ettirir. Daha çok diplerde büyük sürüler halinde dolaşır ve oburlukta sınır tanımaz şeklide beslenir. Menüsünde yavru balıklardan tutunda yosun arasında yaşayan organizmalara kadar bir çok canlı bulunur. Bu sebepten ötürü mezgitin bulunduğu yerde yakalamak çok kolaydır.

Özellikle yaz zamanları mezgit müdavimleri yemli olta kullanarak mezgit yakalarken tekneden avlanan kişilerin çaparileri doldurur vaziyette avladıklarını görebilirsiniz. Tek sorun mezgitin oburluğunun çapari iğnelerini yutması ile kendini gösterecek olmasıdır. Öyle ki çoğu zaman iğnelerinizden vazgeçmek zorunda kalabilirsiniz.

Hangi Yemler Kullanılmalı ?

Mezgit yakalamak için deniz veya deniz dışı bir çok yem alternatifiniz bulunuyor. Bunların başında tavuk eti, balık iç organları, kurt ve midye ile balık parçası gelebilir. Ama en verimli olanı tavuk eti ve balık parçalarıdır.

Kullanılacak Olta

Mezgit avı için en az 7 numara iğne ile bağlanmış 3 köstekli 0,15 / 0,20 veya 0,20 / 0,25 gibi ince misina kullanılarak hazırlanmış olta kullanabilirsiniz. Olta kalınlığını atış mesafenize göre ayarlamanız gerekir. Bu oltayı kullandığınız takdirde eğer mezgit zamanına denk gelmişseniz ve balığın yataklandığı yerde bulunuyorsanız hızlı ve bereketli bir av yapmamanız için hiçbir sebep yoktur. Aynı zamanda çaparilerede saldıran mezgitler çaparileri bozsa bile hem yemli oltada hemde çaparide kullanabileceğiniz bir iğne çıkarıcı sayesinde bu sorunu aşabilirsiniz.

Nerede Bulunur ?

Genel olarak kanal ağzı çevrelerine yerleşen sürüler için özellikle istanbulda kıyı oltacılığı için bilinen en önemli yerler haliç ve çevresi, ambarlar ile avcılar kıyı şeridi, kumkapı – yenikapı sahil şeridiyle diğer bilinen dereağzı mevkileridir.

Püf Noktaları ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

  • Mezgit avı yapacaksanız mutlaka ya büyük iğne veya iğne çıkarıcı kullanın.
  • Mezgit hassas bir balıktır. Yakaladığınız balıkları güneşin altında bırakırsanız etin zayıfladığını ve yumuşadığını göreceksiniz.
  • Mümkünse suyunu sık sık değiştirin. Bu sayede balığın kokmasını engellemiş olursunuz.
  • Temizlerken bıçak kullanmak yerine parmaklarınızı kullanın.

Yayın Balığı Nasıl Yakalanır

Göllerin ve akarsuların acımasız avcılardan bir tanesi olan yayın balığı ülkemiz sularında pek çok türünü barındırır. Karakteristik özelliği olarak koyu kahverengiye yakın rengi, uzun ve diğer balıklardan farklı olarak çatal şeklinde olmayan kuyruk yüzgeci ve uzun bıyıklarıyla tanınabilir. İri gözleriyle suyun içerisinde çevresini gözlemlerken bıyıklarıyla da etrafındaki titreşimleri algılayarak usta bir avcı donanımyla sularda terör estirir.

Kışa girilirken kendini yumuşak kovuklara ve çamur içine saklayarak enerjisini korur ama bu kış uykusuna yattığı anlamına gelmez. Sadece sıcak günlerdeki kadar aktif değildir. Bu gibi zamanlarda yöresel avcıların yayın balığını elle yakaladıklarına şahit olabilirsiniz.

Yayın Balığı

Öyle oburdurki suyun altında ve üstünde haraket eden herşeye saldırabilir. Küçüklükten itibaren başlayan predatörlük serüveni yaşı ve ebatları ilerledikçe doymak bilmeyen ve yiyecek seçmeyen bir hal alır. Yavru zamanlarında kurbağa ve küçük balıklarla beslenen yayın balığı büyükdükçe menüsüne su kuşları ve diğer canlıları da dahil eder. Yurtdışında kedi balığı olarak isimlendirilmiş ve akvaryumlarda bulunan catfish türüde aynı ailenin bir üyesidir.

Bu kadar saldırgan olmasının yanında gerçek anlamda bölücü veya kesici ya da kapan şeklinde dişlere sahip değildir. Avını bir kerede yutarak avlanır ve büyük ağız yapısına sahip olmasının en büyük avantajıda budur. Hantal vücut yapısının aksine iskelet yapısı sayesinde suyun içinde çok atik ve çeviktir. Su üstündeki avlardaysa gövde renginin sağladığı doğal kamuflaj sayesinde alttan yaklaşarak göz açıp kapayıncaya kadar saldırısını tamamlar.

Eti çok lezzetli ve zahmetsizdir. Derisi yüzülerek ve parçalar halinde pişirmeye hazır hale getirilir. Kurallara uygun büyüklükteki bir yayın balığının temizliği bir kuzununkinden farklı değildir.

Nerede Bulunur ?

Yayın avlandığı zamanlarda çok hiperaktif olduğu için karnını biran önce doyurabileceği bölgeleri seçer. Örneğin kurbağaları hedef seçtiğinde sazlıklara yakın gezerken balık avlayacağı zamanlarda sürü halinde gezen balıklar için pusuya yatarak bekleyebilir. Bu yüzden avlanmak için yer seçerken özellikle bu tür yerlerin bulunduğu dere için durgun alanlar, göller içinse hafif sığlık bölgeler seçilmelidir. Yayın balığı tabiri caizse avını taştan çıkartacak kadar zekidir ve yiyecek seçme gibi alışkanlığı yoktur. Ancak her balıkta olduğu gibi onuda cezbeden kokular, sesler ve görüntüler vardır.

 Yayın Balığı Avı

Çamurlu bölgelerde avlayacağı balık popülasyonu ve çamurdan elde edeceği diğer yiyecekler bol olacağından zorunlu haller dışında taşlık bölgelerde gezmez. Derelerdeyse kendini akışın durgun olduğu kenar bölgelerde sabitleyerek avlanmaya çalışır.

Nasıl Yakalanır ?

Yerel avcıların kimi zaman elle kimi zamansa el oltasıyla yakaladıkları yayın için amatör balıkçılara tavsiye olarak olaya biraz daha sportif açıdan bakmalarını tavsiye ediyorum. Genellikle dip oltası kullanarak yakalanan yayın balığını şamandıralı olta kullanarakta yakalayabilirsiniz. Ancak balığın büyüklüğünü kestirmek zor olacağı için olta takımlarınızı buna göre hazırlamanız gerekir. Belgesel veya av kanallarında da görüldüğü üzere yayın gece / gündüz demeden günün her saatinde yakalanabilir. Fakat adettenmidir bilinmez ülkemizde çoğu zaman gece avcılığı yapılabilmektedir. Eğer sahte yemlerle av yapmayı düşünüyorsanız bu durumda tercihiniz zaten gündüz olmak zorunda. Yem seçimi bölümünde detaylı bilgi bulabilirsiniz.

Ayrıca yayın balığı sesede çok duyarlıdır. Bunun için su yakına attığınız oltaların çevresinde suya kürek veya benzeri bir cisimle vurarak ( tok ses elde etmek amaçlı ) balığın ilgisini çekebilirsiniz. Son olarak yayın oltayı alıp götürdüğünde bu işi biraz sertçe yapar. Bu yüzden balığın oltanıza zarar vermesini engellemek için bir kaç saniye yol almasına izin verin. Daha sonra misinanızın dayanıklılığına göre tasmalayın ve kalama marifetiyle balığa yol verip sararak onu yorun.

Olta Seçimi

Büyüklüğü ne olursa olsun yayın için kalın misina ve kahverengi büyük iğne kombinasyonu kullanılmalıdır. İster şamandıralı olta ister dip oltası kullanın, mutlaka ve mutlaka keskin ve sağlam misinayla oltanızı hazırlayın. Yayının ağız yapısı sert olduğu için piyasada ucuz yollu satılan iğnelere itibar etmemenizi tavsiye ederim. Ayrıca kendinize güvenmiyorsanız köstek şeklinde olta kullanmamaya gayret edin ve tek iğneli oltalar hazırlamaya çalışın. Örneğin 4/0 kahverengi kısa pala iğne ve 0,60 misinayla hazırlayacağınız bir dip oltası veya şamandıralı olta sizin için başlangıç olarak yeterlidir.

Şamandıralı oltayıda bu kombinasyonla hazırlayabilirsiniz. Ama şamandıra konusunda cimrilik etmeyin ve mümkün olan en büyük ( yumruk büyüklüğünde ) şamandırayı kullanmaya çalışın. Olta kamışınız 3-3,5 metre uzunluğunda ve dayanıklılık açısından kendini kanıtlamış,  makarnızda yine kamışınızla orantılı büyüklüğe sahip olmalıdır.

Yem Seçimi

Yazının başında da söylediğim gibi yayın oburdur. Belki inanması güç gelebilir ama pıhtılaşmış bir kan içerisinde tutulmuş olan süngerle bile bu balığı avlayabilirsiniz. Fakat temelde beslenme alışkanlıklarını bilmeniz gerekir. Örneğin daha çok börtü böcek ve kurbağa gibi çeşitliliğe sahip olan bir yerde canlı veya ölü balık kullanarak av yapmak kadar hatalı bir davranış yoktur. Aynı şekilde sahte balıkla yapılacak avda da sahte balığın görüntüsü çevreye ve hava şartlarına göre uyumlu olmak zorundadır.

Yemli olta kullanacaksanız önceliğiniz kokulu veya kanlı yemler olmalıdır. Sıralamak gerekirse : Sülük, iri solucan, tavuk taşlığı veya ciğeri, ölü balık, canlı balık

Sahte yemle avlanırkense mümkün mertebe kurbağa vb. taklitleri veya parlak kaşıklar kullanmaya özen gösterin.

Bilinen Yayın Avlakları

Bilinçsiz avcılık malesef ülkeminin en büyük sorunlarından birisi olduğu gibi bunun da yayın popülasyonu üzerinde inanılmaz bir baskısı bulunmaktadır. Her ne kadar ağcılık yöntemiyle çok fazla avlanamasa da bunun dışında uygulanan yöntemler ve çok fazla üreme şansı olmaması bizi bu noktaya getirmiştir. Ancak eğer İstanbulda yaşıyorsanız ve başlangıç olarak bir noktayı hedef seçmişseniz size Büyükçekmece veya sazlıbosna gölünü tavsiye edebilirim. Buralar benim bizzat tecrübe ettiğim yerlerdir ve son zamanlardaki denetimlerden ötürü bir nebzede olsa koruma adına ümidim var.

Bu iki örnek avlaktan Büyükçekmece için gece, sazlıbosna için gündüz avlarını deneyin.

Dikkat edilmesi gerekenler :

  • Yayının kadife dişleri vardır ancak bu size zarar vermeyeceği anlamına gelmez.
  • Balığı sudan çıkarmak için kepçe kullanamazsınız. Bu yüzden yanınızda eldiven bulundurun ve balığı ağzından tutarak eldiven yardımıyla sudan çıkarın.
  • Yayın balığının büyüklüğü ne olursa olsun gövdesinden tutmaya çalışmayın. Balığın vücudu kaygan olduğu için tutmanız zaten zor olur ama daha önemlisi çok güçlü bir kuyruğa sahip olan yayın balığı sizi kuyruğuyla tokatlayabilir.
  • Lütfen 100 cm altındaki balıkları suya iade edin.
  • Yemi kullanırken cimrilik yapmayın. Örneğin sülükte bir iğneden en az 5 adet sülük takılı olmalıdır.
  • Bulunduğunuz yeri balık parçaları veya balık organlarıyla yemlerseniz verim alma şansınız yükselir. Yayın balığı kokuya aşırı derecede tepki verir.