Kategori arşivi: Nasıl Yapılır

Lapin ve Kikla Nasıl Yakalanır

Biliyorum, çok sık yakalanmadığı ve ekonomik değeri olmadığı için nerden çıktı bu balıklar diyeceksiniz. Ancak işin aslı aynı aileye ait bu iki balık türünün eti çok lezzetli olmasa bile yakalaması çok kolay ve zahmetsizdir. Özellikle balık avına yeni başlayan amatör avcılar için deneyim kazanmak ve balık avına alışmaya başlamak için iyi bir seçim olabilir. Bu balıkların ismi ” Ot Balığı ” olsa da siz söylenenlere aldanmayın. Otta daha çok gezdiği doğru ama kendisini bu kadarda aşağılamanın bir manası yok bence 🙂

Lapin Nasıl Yakalanır

Kikla ve lapin arasındaki en büyük fark dişleridir. Lapinde diş bulunmazken kiklada üst ve alt çenede 2 adet olmak üzere kırıcı diş bulunur. Ancak her iki balığın yaşadığı alanlar ve beslenme çeşitleri birbirine benzer

Kikla ot ve kayalıkların arasında gezen, aynı çevrede yaşayan deniz canlılarıyla beslenen uysal bir balıktır. Ancak esas besin kaynaklarından bir tanesi kabuklu çeşitleridir. Kiklanın sahip olduğu dişler yüzünden kabuğu kırılabilecek olan tüm kabukluların karşısında durma şansı bulunmaz. Lapinde diş bulunmadığı için kabuklular üzerindeki tek baskı unsuru fırsatçılığıdır. Her iki balığında ortak özelliğiyse sert dudak yapılarıdır.

Kikla Nasıl Yakalanır

Her iki türde lezzet açısından birbirine benzer. Diğer balıkların aksine tadı yok gibidir ve pişirilmeye gelmez. Ancak işini bilen avcılar zaten bu balığı kızartmak, ızgara yapmak veya mangalda pişirmek için değil ” çorba ” yapmak amacıyla avlar. Bu balıkseverler arasında bir klasiktir, eti lezzetli olmayana hemen çorba yapılması tavsiye edilir. Fakat sırf bu yüzden her sene sonbahar zamanlarında lapin ve kikla avlayan onlarca insan tanıdığımı bilmenizi isterim. İyi bir terbiye ve yöntemle müptelası olacağınız bir çorbalık olacağını iyi biliyorum.

Eğer lapin veya kikla yakalamak istiyorsanız ağustos – ekim ayları arasını tercih etmelisiniz. Her balıkta olduğu gibi bu türlerde kışa girmeden yağlanır ve daha avcı olurlar.

Hangi Yemler Kullanılır ?

Kullanılacak yemi çok çeşitlendirmeden benim favorim ve her zaman kullandığım yem olan midye olarak söylemek yeterli. Ama nasıl kullanacaksınız ? Klasik olarak midyeyi keser ve kurutarak iğneye takarız. Ancak bunda yapmanız gereken bütün bir midyenin kabuğunu ayırdıktan sonra tüm eti tendonun bulunduğu tarafa nakletmek. Bu durumda elinizde boş bir kapak kalmış olacak. Eğer midye bulamıyorsanız alternatif olarak söyleyebileceğim tek yem karides olacak ama lapin ve kiklanın olduğu yerde çırçır ve diğer ot balığı çeşitleri de olacağı için hedef balığı yakalama şansınız maalesef çok azalır.

Kullanılacak Olta

Çok karmaşık bir düzenek değildir. Yapmanız gereken maksimum 0,20 mm kalınlığında misina ucuna bağlayacağınız en fazla 9 numara sinek iğneyle olta düzeneğinizi tamamlamak. Ancak size küçük bir sürprizim var, bu düzeneği kamış/makara setinizle kullanmayacaksınız. Yani el oltası şeklinde kullanmanız gerekiyor. Çünkü bir alt başlıkta bahsedeceğim yerler sadece duvar kenarları olacak ve setiniz hiçbir şekilde işe yaramayacak. Az evvel bahsettiğim şekilde hazırladığınız yemi kabuğuyla birlikte bütün halde iğneye takarak avlanamalısınız. Bunu yaparken iğneyi tendon bağına ( etin beyaz kısımları ) dolayın ve esas ete saplayın. Tendon kullanmaktaki amaç yemin aşağı inerken sağlam şelinde inmesini sağlamaktır. Düşmeyeceğinden emin olduktan sonra kabuğuyla birlikte yine suya indirin ve bekleyerek avlanın. Eğer balık vurduğunda yeminizi kaybediyorsanız yem takma stilinizi düzeltmeyi deneyin.

Nerede Bulunur ?

Özellikle İstanbul içerisinde yıllardır gördüğüm ve katıldığım avlardan tecrübeyle size söyleyeceğim ilk yer Yenikapı da bulunan merdivenler. Ayrıca Yeşilköy de bulunan mendirek, Avcılarda betonla kayalıkların bağlandığı yer, Tarabyada bulunan derin suyla birleşen diğer merdivenleri de deneyebilirsiniz.

Püf Noktaları ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

  • Çok zeki ve iyi gören balıklardır. Bu yüzden iğnenizi saklamayı ve ince misina kullanmayı unutmayın.
  • Küçük iğne seçimindeki amaç balığı yemi sömürerek yemeye çalışmasıdır. Ağzına aldıktan sonra emer şekilde yemeye çalıştığı için iğne ağzına girmelidir.
  • Balık vurduğunda hemen hızlı bir şekilde tasmalamalısınız. Diğer türlü sert çene yapısından ötürü balığı yakalama şansınız azalır.

 

Çupra Nasıl Yakalanır

Çupra, Çıpra, Çipura. Adına ne derseniz deyin deniz dibindeki kayalıkların ve taşlıkların kabadayısı olan bu balığın etininin lezzeti ve yakalandığında oltadaki davranışları efsaneler arasındadır. Yurdumuzda 20 sene öncesinde karadenizde bile bulunabilen bu balık, deniz kirliliği ve usulsüz avlanma ( trol, yasak zaman avları ) yüzünden şu anda sadece ege ve akdenizde belli miktarlarda bulunabilmektedir.

Çene yapısı sert ve kırıcı dişlerle donatılmış olan çupra çoğunlukla bulunduğu kayalıkların çevresinde gezinerek ulaşabildiği kabuklular, kaya organizmaları ve küçük balıklarla beslenir. Avcı bir balık olmasına rağmen tembeldir ve haraketli avların ayağına gelmesini bekler. Yavru balıkları bir kerede yutmayı tercih eder ancak kabukluları çenesiyle bir insanın çekirdek kırdığı gibi kırarak şöhretine yakışır şekilde beslenmeye devam eder. Boyları 50-60 santimetreye kadar uzayabilen bu balığın kilosu 10 kiloya ulaşabilir. Ancak ülkemiz sularında genellikle maksimum 5-7 kilo civarında trofeleri bulunmaktadır.

Çupra Nasıl Yakalanır

Her değerli balık gibi çuprada boy sınıflandırmasına dahildir. Anlayacağınız üzere ticari olan bu durum içerisinde lidaki, çupra ve alyanak olarak 3 farklı sınıf bulunur. En boy orantısı birbirine yakın olduğu için genelde kilosu ile ifade edilir. 1 kg ye kadar olan ve porsiyonluk olarak tabir edilen çupranın bu boydan sonraki büyükleri yanakları kızarmaya başladığı için sonraki sınıflandırmaya tabidir. Fakat büyüklüğü ne olursa olsun çupra savaşçı bir balıktır ve kolay kolay pes etmez. Oltaya vurmasından sudan çıkana kadar savaşmaya devam eder. İyi düğümlerle donatılmış bir oltayı koparamayabilir ancak makaranızı kolaylıkla saramayacağınız şekilde kafa atışlarıyla sizi heyecandan heyecana sürükler.

Ticari değeri büyük olduğu için denizlerde oluşturulan çiftliklerde de yetiştirilen çupraların hayatını deniz dibinde geçirenlerle arasında bariz renk farkları bulunur. Bir diğer husus ise çiftlikte yetiştirilen ve pazara sunulan balıkların cetvelle ölçülmüş gibi aynı boyda olmalarıdır. Bu bölümü pazarlarda ” deniz çuprası ” ( ne demekse artık, çiftlik balıkları sanki farklı bir suda yetişiyor ) adı altında fahiş fiyata satılan ve ” olta balığı ” ifadesine atfen insanların kafasını karıştırma amaçlı davranışlara karşı dikkatli olmanızı istediğim için yazdım.

Hangi Yemler Kullanılır ?

Çupranın menüsünde deniz kabuklularından tavuk etine kadar pek çok yiyecek bulunur. Benimde en çok kullandığım yemler arasında önceliğim tavuk eti ve yengeç olmakla birlikte her zaman olduğu gibi avlanacağınız bölgede balığın beslenme şeklini de dikkate almanız gerekir. Bununla birlikte karides, sülünez, balık eti ve kalamar / ahtapot etide verimli avlar yapmanızı sağlayabilir. Avlamanızı tavsiye etmiyorum ama ilginizi çekerse lidakilerin ekmek yediğini bile görebilirsiniz.

Kullanılacak Olta

Kullanmanız gereken olta düzeni tekne avında da olsa kıyıdan da olsa kalınlığı fazla abartmadan balığın büyüklüğüne göre 5-1 no arası 3 köstekli 30/35 misinayla hazırlanmış bir dip oltası yeterlidir. Kullanacağınız iğnenin kalın ve keskin olması bu avın sonuca bağlanması için en önemli unsurdur. Çupra çenesi güçlü ve sert bir balıktır. İnce iğne kullandığınız takdirde onuda rahatlıkla kırabilir. Şayet iğneniz olması gerektiği kadar keskin değilse bu durumda iğne ya çeneye tam girmez ya da hiç girmez. Her iki ihtimalde de balığı kaybetme olasılığınız yüksektir. Benim genellikle iğne tercihim kahverengi kısa pala iğnelerden yana, bunuda belirtmek isterim.

Nerede Bulunur ?

Eğer kıyıdan avlanıyorsanız çupranın kıyıya yaklaştığı mevsimleri beklemeniz gerekir. Örneğin sonbaharda çanakkale boğaz çevresinde av verebilen çupra yaz zamanı asos kıyı şeridinde verimli avlar yapmanızı sağlayacaktır. Öyleki yaz zamanlarında günün her saati avlama şansına sahip olabilirsiniz. Burada önemli detay kullanacağınız yemdir. Tekneden yapılacak avlardaysa bilinen taş ve kırmalık kerterizleri kullanmak, eğer kerteriz bilinmiyorsa balık bulucuyla tespit edilen kırmalıklarda avlanmaya çalışmak doğru bir davranış olur. Sarozdan başlayarak egenin ve akdenizin pek çok yerinde çupra yakalama ihtimaliniz var diyebilirim.

Püf Noktaları ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

  • Çenesi çok sert olan çuprayı yüksek bir yerde avlanıyorken mutlaka kepçeyle sudan çıkarın.
  • Çupranın oltaya vurduktan ve yakalandıktan sonra balığı kontrol ederek makaranızı sarın.
  • Yakaladığınız balığı avuçlarınızın içine almayın, kenarlardan iki parmağınızı kullanarak kavrayın. Sırt yüzgeçleri istenmeyecek sonuçlar doğurabilir.
  • Çenesi ve dişleri çok kuvvetli olduğu için iğneyi çıkartırken çok dikkatli olun.
  • Balığın gezdiği noktaların illaki derin olması gerekemez çünkü kıyıladığı aylarda çok sığ sularda bile gezmektedir.